woensdag 15 februari 2012

Star Wars Episode I 3-D: underwhelming in yet another dimension

Rating: ***/*****, or 6/10

This week the first of the Star Wars films (if you count them numerically instead of in order of release) was re-released in 3-D. Episode I: The Phantom Menace has been much maligned ever since it first hit theatres and, unfortunately, with good reasons. George Lucas being George Lucas, he couldn't pass down yet another opportunity to re-release his space opera serial in a slightly enhanced format, the last version (on Blu-Ray, remember?) having been released almost six full months ago! However, a 3-D conversion has been something a lot of people have been clamouring for for a long time now, so we can't blame Lucas for just going with the 3-D hype like (almost) everyone else.

Sadly, the result is not as mind-boggingly spectacular as we had hoped for. In fact, it's all rather bland. Of course with conversions being done in post-production, or even years after like in this case, the results will never be as good as they would have been if they were actually shot in 3-D. But, Lucas and his various FX companies being pioneers of special and visual effects, something more sensational would have been expected. This is Star Wars after all! Alas, there's only very few moments of noteworthy 3-D effects, and the rest of the while the audience just sits there, most likely forgetting the movie is in 3-D at all. Not noticing the special effects in an effects heavy film has of course always been the aim of special effects in the first place, but not in the case of 3-D. Viewers expect some deliciously gratuitous 'in-your-face' 3-D shots with stuff coming right at them and the like. 3-D, unlike other effects, is much more the event shaping the sensation of the film instead of feeling like a simple added layer (which of course it is in post-conversion flicks). The audience seeks out the effects, wanting to be surprised by the extra dimension: it wants to feel the effects, undergo them, instead of just see them. It's true very few 3-D movies actually achieve this level of immersion and even fewer post-conversion movies are among them. Episode I also falls under the category of films released in 3-D where the third dimension didn't add much to the overall experience.



The official Episode I 3-D poster already hinted at what audiences wanted to see the most in 3-D: podracing and lightsaber duels (preferably involving Darth Maul, despite his very limited screen time). The best 3-D effects, unsurprisingly, are found in the podrace and the climactic lightsaber battle between Maul, Obi-Wan and Qui-Gonn. In most of these scenes the 3-D finally becomes more tangible and noticeably present. However, the downside is a lot of shots in these scenes pass so quickly you don't get enough time to really take in the 3-D effects. But at least you can see they're there. Also worth mentioning are the Galactic Senate and Naboo Core scenes, which also showcase some of the more successful 3-D shots in the film, though here the darkness level of the scene setting forms an extra barrier for the 3-D, which is notorious for being far less effective in movies or scenes involving poorly lit environments (recent cases in point, Thor and Harry Potter and the Deathly Hallows Part II).

Apart from the 3-D addition, has Lucas changed anything else this time around? Digital Yoda, also pictured on the poster, isn't new by now, since he was already added for the Blu-Ray release. For the better actually, considering the puppet originally constructed for Episode I was never really convincing or appealing, and making Yoda digital increases the level of consistency in the new trilogy, since we also saw him pixelized for Episodes II and III. The only other difference I noticed was the line-up of the end credits. New credits had to be provided for all the people working on the 3-D conversion, and instead of lengthening the credits and thus also the accompanying score, Lucas opted for actually making the credits shorter by having two columns of names next to each other instead of the usual single column. John Williams' awesome score got a little abbreviated, but most people probably won't notice.

So, Episode I in 3-D, worth our while or wasting our time? Despite the disappointing 3-D conversion and the fact I was watching what's easily the worst of the Star Wars movies, I found I enjoyed myself quite a lot. Again. Sure, the story isn't exactly Shakespeare, the dialogue and acting are subpar for the most part and there's this obnoxious amphibian moron ruining it for everybody, it's still... Star Wars. I.e., epic space battles, grand lightsaber fights, a plethora of bizarre and intriguing creatures, an abundance of fascinating strange worlds and some of the finest musical scores ever on film. On the big screen. That alone made it worth it. Plus the knowledge I knew exactly what I was in for, and I didn't have high hopes for the 3-D process to begin with.
All things considering, Lucas could have saved himself a lot of trouble by just re-releasing the damn thing sans any expensive 3-D conversion, and it would still do as well. There's just some things in life that come around every decade or so and remain enjoyable each time, and Star Wars on the silver screen is one of them. Of course, the original trilogy would be much more enjoyable. But hopefully Lucas and his minions will spend the next few years finetuning the 3-D conversion process, so the upcoming movies will look continuously better in 3-D, and we'll have yet another dimension of enjoying Star Wars. For real, this time.


P.S. A pleasant surprise reared its head just before the movie itself began. Instead of seeing the usual predictable line-up of trailers, the audience was treated to a 6-minute preview of the upcoming space opera John Carter, consisting of a single scene plus an expanded trailer containing a lot of shots I hadn't seen before. Though the scene picked for this preview (wherein John finds himself confronted with Martian life forms for the very first time) wasn't the most exciting showcase in terms of both storytelling or (3-D) FX, as a whole the preview made me anxiously anticipate this movie even more than I already did. The expanded trailer was simply amazing, and used several 3-D shots more stunningly delivered than any to follow in the next 140 minutes. Hopefully the movie itself will be an equally jaw-dropping, awe-inspiring roller coaster of a Sci-Fi epic, reminiscent of the early days of Star Wars when such a wide vista of strange new worlds and creepy alien creatures was still new and impressive to audiences. It would be cool to have another big cycle of space opera movies coming, since as far as I'm concerned, they can't (and don't) make enough of those.

zondag 12 februari 2012

The Amazing Spider-Man trailer impressions

Latest trailer for the arachnid epic spins a web of questions: will it be Amazing, or just Spider-Man?

Now that the first official trailer (not to be confused with last year's lenghty teaser, which was based more on characters and showed little actual Spidey), is out, I find my common sense tingling as to whether this premature reboot will deliver an equally carefully weighed balance of characters and FX, as well as humour and drama, as Sam Raimi's first film did ten years ago. After all, it's only been five years since Spider-Man 3 and people undoubtedly will still link this movie to the ones that came before, even if they're aware Amazing Spider-Man will restart the franchise. Judging from the trailer footage, some elements from the previous film(s) have been retained, either to help guide the audience back into this side of the Marvel Universe, or to confuse viewers with leftovers from the previous trilogy mixed with a retelling of how Peter Parker (Andrew Garfield) became Spider-Man.
So what glimpses did the trailer offer? With regard to familiar characters and situations we have been introduced to in Raimi's Spider-films we will be refamiliarized with:

-Curt Connors: the one-armed college teacher and scientist was first introduced in Spider-Man 2, played by Dylan Baker. In both the second and third film, he served as a sort of science mentor to Peter Parker, helping him to remember that with great power (i.e. Peter's scientific mental capacities) also comes the responsibility not to be lazy. He also provided vital plot information when he got the dubious honour of serving a purely expositionary role explaining away the symbiote and its need to bond with a host to feed off his negative emotions when Peter donned the black suit in the third film. It's obvious his appearances in both films helped pave the way to the rise of Spidey's reptilian nemesis Lizard. The fans have been expecting the poor doctor to transfrom into his green alter-ego for a while now, and it finally happens in this film, so the patience has payed off (if you like Lizard of course). However, this is not the Curt Connors we know: played by Rhys Ifans this time, it's a reimagining of the same character, which means his relationship with Peter will also have to be reimagined, this time via Peter's father Richard instead of just college. In fact, when this movie will establish Spider-Man's origins all over again while retconning the previous films completely, that means Lizard will be Spidey's first super-powered antagonist. I'm not sure Lizard is compelling enough as an introductory bad guy. At least he has the personal connection with Peter to create more emotional impact for his character, but will he be as much of a believable threat as Spider-Man's quintessential arch enemies Dr. Octopus or Green Goblin were in Raimi's films? We'll have to wait and see...
(By the way, like any other Spidey fanboy I can whine about Lizard's look in the film and say this isn't the Lizard I grew up with (which it isn't), but I'm not gonna do that. There's only so many ways you can portray a human/lizard hybrid on the big screen and have him seem realistic and expressive enough to make you feel anything for him. Let's see him in action first before shouting yay or nay.)



-Oscorp Industries: speaking of the Green Goblin, the trailer clearly establishes Oscorp to be present in more than just a cameo role. Connors has a job there, but does this mean one of the Osborns makes an appearance in this film? That would most likely alienate audiences who feel this movie builds on what came before (as Lizard seems to do here). After all, both founder Norman Osborn (the first Green Goblin) and his son Harry Osborn (the second Green Goblin), who also happened to be Peter's best friend, met their demise in Raimi's trilogy. So who's running Oscorp in this film? Either Norman Osborn will be re-introduced, and possibly be set up as a potential main villain for the next Spider-Man film, or the matter will be ignored entirely and the name Oscorp will serve largely as a sort of bonus to the fans without being addressed as a major plot point other than being Connors' employer, as well as Richard Parker's (more on this below). As for who has Peter's back at school when he gets bullied, it won't be Harry. It seems unlikely Norman, or even Harry, in a similar fashion to Connors, would follow up on traits established in the previous films, thus suddenly being alive again, which would be the main reason the writers decided to leave both of them out. Incidentally, we may not find out much about the Osborns' role at Oscorp, since it seems Spider-Man and Lizard do a good job destroying its headquarters while duking it out together there in what will undoubtedly bt the epic conclusion of this film.

-The Stacy family: but let's shy away from the bad guys for a while and focus more on Peter Parker's personal life. Mary Jane is nowhere to be seen. Gwen Stacy has replaced her as Peter's love interest. This too points to the fact this movie will be a complete and utter reboot of the franchise, since MJ and Peter were still very much in love last time we saw them despite all the issues between them in the third film (and boy, were there many!). Gwen already appeared in the third film (played by Bryce Dallas Howard), but only as a date for Peter to annoy MJ with. This time around, Gwen (played by Emma Stone) is the Original Spidey Girlfriend, as ironically she was in the comics, a looooong time ago (she got viciously killed off by the Green Goblin in 1973). This means the relationship between Peter and Gwen will also be re-established.The big question then is: will Gwen be aware of Peter's dual life as Spider-Man, and how will she find out? Judging from the trailer, she knows, given the shots of Peter and Gwen discussing Lizard and Peter's involvement in his existence. At least Gwen is more intelligent than Mary Jane, considering it took her only half a movie to find out about Peter's secret identity, wheras MJ only found out at the end of the second film. Gwen may not be as blond as she seems...
Also revamped will be the relationship between Peter and Gwen's father, police captain George Stacy. It seems the movie will focus a lot on this duo's dynamics; George (played by Denis Leary) feeling Spider-Man is a masked vigilante taking matters into his own hands instead of letting the cops do their jobs, which doesn't sit well with him and eventually makes him issue an arrest warrant for our poor friendly neighbourhood Spider-Man. This is a darker take on Mr. Stacey than we're used to: in the original comics he seemed more of a dear old man, who might not have agreed with Spider-Man, but he didn't openly oppose him in this brutal a fashion. Stacy also appeared in the previous film (played by Zefram Cochrane James Cromwell), where he undoubtedly had less problems with Spidey's approach after he saved his daughter's life. This new version of Stacy as a younger, tougher man seems more in line with the Ultimate Spider-Man comics, in which he was murdered by an impostor wearing a Spider-Man costume, which led Gwen to hate Spider-Man. Could it be the new movie takes this route and sees Captain Stacy killed and Spidey somehow being implicated, leading to tension between Peter and his girl Gwen? Or will Spidey save Gwen's life once more, making Captain Stacy his fan? Or could it even be that Gwen actually dies as she did before, with Peter being unable to save her and Stacy declaring war on him? And what role will Lizard play in all this? Interesting line of questions, and proof that the writers most likely did well shying away from the Mary Jane routine.


-The Parkers: it's obvious that this movie will be a total reboot, which is why it will also see the family dynamics of the Parker family retold. Both the teaser and the trailer have made it very clear that this will involve the fate of Peter's parents. Raimi never felt the need to get them involved in his origin story, and he just ignored them: Peter lived with his aunt and uncle, his parents are gone/dead/whatever, and that's that. So far so good. But not this film, which will tell us more about his parents, though it will deviate completely from the 'secret agent' history in the comics: orginally Richard and Mary were agents involved with SHIELD who were lost on a mission against the Marvel super villain the Red Skull, but that's definitely not gonna happen. After all, the copyright involving both SHIELD and the Red Skull is not in the hands of Sony Pictures who own the Spider-Man movie rights at present. Both names have already been heavily featurd in other recent Marvel movies, and will be again for sure (need I say Avengers here?).
Judging from the trailer, it's likely the movie will turn towards the Ultimate Marvel Universe some more and will feature Peter's parents, or at least his father Richard, as scientists working on sleazy genetic experiments under the employ of Oscorp. What this will mean for Peter and Spidey's origins remains to be seen, but it's possible his father messed with his genes in this movie as well, and Connors could be involved. The trailer establishes Richard and Connors being colleagues, which would also help to set up a personal relationship between Peter and Connors that is completely different from the one in the previous films. Plus, it could mean Richard was partially responsible for the creation of Lizard. The trailer clearly states that Peter himself definitely will be somehow, considering the shots in the trailer of Peter and Connors talking physics together, indicating Peter will provide Connors with the formula that will turn him into that big ol' reptile creature, thus once again making Spidey feel bad and having his excessively strong sense of responsibility leading him on a quest to set things right again before people start dying, given the line 'I gotta stop him because I created him'. As for who's responsible for Spider-Man's existence, it seems Connors knows something: ''If you want the truth, Peter, come and get it', he says in the trailer. What exactly the truth is, we won't know for sure until the movie hits theatres, but judging from the teaser, there at least is a genuine spider involved.
Besides his parents, Peter's aunt and uncle are naturally back, and it seems their role as Peter's moral compass hasn't changed much, though it hasn't yet been established how Uncle Ben will die, which he will of course, since this is basically the event that defined Peter's role as Spider-Man. If Ben lives, 'shenanigans' says I.

So there you have it: a lof of old stuff in a new form, and this is just from the trailer! It seems the director has his job cut out for him making a comprehensive feature film out of a character mess like this without turning people off about what they think they know about who Spider-Man is supposed to be. If we go solely with a 'nomen est omen' attitude, Marc Webb will surely create an action-packed blockbuster funfest of a movie worthy to compete with the celebrated “original trilogy” (though the third movie sadly did little to merit such a description). This first trailer shows that at this point it can go either way: it might be a brooding, character-driven 'Spider-Man Begins' with enough humour to convince audiences Spidey is still that fun webslinging crime fighter with his usual merry attitude, or it might be 'Spider-Man Rising', with too much emphasis placed on the shady parts of the Parker family legacy, re-explaining the already overly familiar origin story by adding extra baggage to it and ultimately failing to find the right mix of fun and drama to capture audience sympathy (which would be Spider-Man 3's problem in a nutshell). Mr. Webb surely must remember that with a great budget also comes great responsibility., and with a great character come great expectations...

And if you haven't yet, you can watch the trailer(s) for the Amazing Spider-Man here:

http://trailers.apple.com/trailers/sony_pictures/theamazingspiderman/

woensdag 8 februari 2012

2012





***/*****, or 7/10

De ondergang van de wereld volgens Roland Emmerich


Voor het betere grootschalige sloopwerk gaat Hollywood al sinds jaar en dag bij Roland Emmerich te rade. Als geen ander weet hij een fictieve ramp, het liefst met kleine satirische terzijdes, enerverend in beeld te brengen. Zo liet hij buitenaardse wezens talloze wereldsteden in de as leggen in Independence Day, mocht een reuzenreptiel New York platgooien in Godzilla, en teisterde hij de hele planeet met tornado's, vloedgolven en extreme vrieskou in The Day After Tomorrow. Altijd met een knipoog, want het moet immers niet te serieus worden. Met een dergelijke staat van dienst is het niet verwonderlijk dat juist Emmerich de man is die het naderende einde van de wereld in het jaar 2012 op het grote scherm mag brengen. En zoals we van hem gewend zijn maakt hij van deze ramp een groot spektakel dat zijn weerga in de filmgeschiedenis niet kent.

Met als uitgangspunt de jaartelling van de Maya's, die 21 december 2012 als het einde van de huidige tijd rekent, waagt Emmerich zich aan de hype rond de komende apocalyps. Uiteraard doet hij een poging om het geheel wetenschappelijk te verantwoorden, met een vlugge uitleg over gemuteerde neutrino's en hun effect op de aardkorst. Volslagen onzinnig, maar het precieze hoe-en-waarom is echter niet ter zake doende, de film draait hoofdzakelijk om een aaneenschakeling van verbluffende actiescènes waar een groepje mensen zich doorheen moet worstelen. Zoals altijd al gold in het genre van de rampenfilm is de ramp zelf de grootste attractie; de rest is opvulling, en dat laat 2012 iets te duidelijk merken.

De film voert John Cusack (High Fidelity, 1408) op als hoofd kanonnenvoer voor het spektakel. Hij speelt Jackson Curtis, een gescheiden vader van twee kinderen. Niemand neemt hem serieus, inclusief zijn kroost. Tijdens een uitstapje naar Yellowstone Park, bedoeld om de relatie met de kinderen te verbeteren, komt Curtis in contact met een schijnbaar geflipte radiopresentator (Woody Harrelson in topvorm) die de naderende rampspoed verkondigt, waarop ook bij hem langzaam de lichten aangaan en hij zijn best doet zijn kinderen, vrouw (Amanda Peet) en zelfs haar nieuwe minnaar (een irritante Tom McCarthy) het vege lijf te redden. Voorts mag ook een reeks andere personages, waaronder een Russische miljardair en zijn kinderen, een jonge wetenschapper en diens collegae, een Tibetaanse familie, de Amerikaanse president en zijn dochter en twee oude muzikanten op een cruiseschip een poging doen het Einde der Tijden te overleven. Het gerucht doet de ronde dat de regering de ondergang zag aankomen en ruimteschepen heeft gebouwd in China om tenminste een deel van de mensheid te behouden. Vanzelfsprekend reizen Jackson en zijn familie af naar China om de catastrofe te overleven, waarbij obstakels als de verzakking van Los Angeles, de uitbarsting van Yellowstone en een verbrand Hawaii hun pad kruisen.





Emmerich toont zich wederom een meester in het doeltreffend in beeld brengen van de opeenvolgende rampen, die de kijker meerdere keren op het puntje van de stoel doen zitten en waarvoor een Oscar-nominatie voor Visuele Effecten niet zou misstaan. Maar evenals in zijn voorgaande films blijkt hij minder bekwaam als het erop aankomt zijn personages van diepgang te voorzien. Tussen de rampen in is 2012 rijkelijk gevuld met melodramatische scènes die bedoeld zijn om enige sympathie voor de overlevenden bij de toeschouwer op te wekken, maar daar voor het overgrote deel niet in slagen, gezien het hoge gehalte van fletse, met clichés beladen dialogen. Ook de relativerende humor, die in Independence Day dikwijls een glimlach opleverde, helpt niet om de effecten van de ramp op het mensdom voelbaar te maken: slechts Emmerich's kenmerkende satire treft doel, bijvoorbeeld wanneer hij het Witte Huis laat verpletteren door het vliegdekschip John F. Kennedy. Helaas is deze satire minder aanwezig dan in zijn voorgaande werk. Met een lengte van meer dan tweeënhalf uur werkt het overschot aan plotlijntjes rond de vele personages de film als geheel sowieso tegen en doet het de kijker weinig als er weer een paar duizend mensen ten onder gaan.

Tussen de overdaad aan rondrennende acteurs is er slechts een handjevol dat te midden van alle aardbevingen en tsunami's het hoofd boven water houdt, althans qua acteerprestaties. Naast de al eerder genoemde Woody Harrelson (Natural Born Killers) die voor de (enige geslaagde) komische noot mag zorgen overtuigt Danny Glover (Lethal Weapon, Be Kind Rewind) als respectabele president van de VS en het morele kompas van wetenschapper Chiwetel Ejiofor (Serenity, Inside Man) die het reddingsplan van de mensheid moet opstellen. De toeschouwer zal het echter een worst wezen of de rest van het ten toneel gevoerde acteursensemble het overleeft.

Uiteraard meent Emmerich zijn visie van de ondergang van de wereld niet zonder boodschap op te dienen voeren. In 2012 stelt hij de vraag wie het recht heeft te bepalen wie mag overleven en wie ten onder zal gaan. Na het leger als incompetente sukkels in Godzilla en de Amerikaanse overheid als slaafje van het milieuverwoestende kapitalisme in The Day After Tomorrow te hebben opgevoerd, is het nu de beurt aan de samenwerking tussen regeringen onderling, met hun diepgewortelde bureaucratie en hun macht over de massa, om van kritische kanttekeningen te worden voorzien. Uiteraard zijn zij al tijdig op de hoogte van de naderende rampspoed en bouwen zij moderne Arken om de menselijke beschaving te redden: voor de financiering van dit project verkopen zij toegangskaartjes aan miljardairs en eenieder die de waarheid verkondigt laten zij heimelijk vermoorden. De eer is aan Ejiofor om Emmerich's boodschap van verdraagzaamheid en gelijke kansen voor iedereen uit te dragen en ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk overlevenden de Arken mogen betreden, want niemand heeft het alleenrecht te overleven. Dit bericht is weinig subtiel, maar deze boodschap en het plot over de vernietiging van de planeet maken de geplande remake van de klassieker When Worlds Collide, die dezelfde uitgangspunten hanteert, gelukkig overbodig.

2012 haakt effectief (en bovendien op tijd!) in op de hype rond het naderende doemjaartal, en vormt qua special effects en sensatie een hoogtepunt in Emmerich's oeuvre. Echter, de moraliserende boodschap en de overdaad aan melodrama tussen de actie in maken het geheel maar half geslaagd. De regisseur had er goed aan gedaan het een en ander te schrappen om een betere balans tussen spanning en drama te vinden. Desondanks is 2012 een redelijk popcorn-spektakel geworden. Emmerich heeft al aangegeven dat dit zijn laatste rampenfilm zal worden, aangezien er niets meer is overgebleven om te slopen. Gelukkig maar, want zijn visie op de ondergang van het heelal had ongetwijfeld een te uitputtende zit opgeleverd...




zondag 5 februari 2012

The Beginning of the Beginning




Today I created this blog, entitled The Day the Nerd Stood Still. In it, I intend to publicize my opinions and thoughts about movies I've seen, movies I haven't seen, movies I might see, movies I don't ever want to see, and movies in general, both for whoever wants to hear my opinions and thoughts and for myself. I will try to update it regularly, or whenever I feel it's worth updating. Though the title may incline people to think otherwise, I will not limit myself to old sciencefictionfilms only, but will discuss any movie that draws my attention, both the hit blockbusters of today and the small genre classics of yesterday. So basically, this nerd (something I fully acknowledge to be), will "stand still" for any movie or popcultural related topic that he considers to be of interest. Whether this will happen on a daily basis remains to be seen.

I will also post movie reviews, articles I wrote when in university, articles I may write later, and whatever I feel would make a nice post here. I intend to write it in English to appeal to a broader international, though articles I've already written before I started this blog are mostly in Dutch (I might provide translations for whoever is interested in them).

If you feel the need to respond to any of my writings, please do. It's always interesting to hear what other people think. Just be sure to do so in an orderly and civilized fashion.

zaterdag 4 februari 2012

Soylent Green




Rating: ****/*****, or 8/10

Een boodschap voor ons allen, toen en nu

Als er één ding is dat de sciencefictionfilms uit de zeventiger jaren typeert, dan is het pessimisme. Onder invloed van de destijds heersende tijdsgeest, gekenmerkt door crises als de Vietnamoorlog, Watergate en de oliecrisis, liet het genre weten er een weinig positieve opvatting over de toekomst van de mensheid en onze planeet op na te houden. Sciencefiction was in dit decennium, tot de komst van Star Wars in 1977, vrijwel uitsluitend het domein van post-apocalyptische rampen en dystopische samenlevingen in de niet zo verre toekomst. Als de mens niet onderdrukt werd door intelligente apen of supercomputers, dan maakten we er zelf wel zo'n zootje van dat ons overleven een schier onmogelijke taak werd, door bijvoorbeeld atoomoorlogen of grootschalige milieuvervuiling. En ondanks de inspanningen van dappere protagonisten was het vechten tegen de bierkaai want een duister lot bleek doorgaans onafwendbaar.

Een sciencefictionfilm die helemaal in bovenstaand stramien past is Soylent Green uit 1973, geregisseerd door de bekwame Richard Fleischer (geen onbekende in het sciencefictiongenre, met films als 20000 Leagues Under the Sea (1954) en Fantastic Voyage (1966) op zijn naam). Van alle grauwe toekomstvisies die het genre ons destijds voorschotelde is Soylent Green ongetwijfeld het meest deprimerend. De film schetst ons een futloze, stervende wereld waarin het alleen maar bergafwaarts zal gaan met de menselijke beschaving die al getoond wordt in ernstig moreel verval te zijn geraakt. Hier is de grote boosdoener de uit de hand gelopen overbevolking, die zulke explosieve bevolkingsgroei heeft veroorzaakt dat de natuurlijke wereld het praktisch met de dood heeft moeten bekopen. Uiteindelijk zal dit de mensheid ook de das omdoen, want het milieu is totaal verpest – er heerst bijvoorbeeld een permanente hittegolf door het broeikaseffect – en het voedsel raakt op, waardoor de corrupte overheid steeds drastischer maatregelen moet nemen om de mensheid in leven te houden.
Tegen deze duistere achtergrond draait de film om een typisch detective-plot. In het New York van 2022 (waar alleen al 40 miljoen mensen wonen) ziet Agent Thorn (Charlton Heston) zich geconfronteerd met de dood van een vooraanstaand burger, en wordt vervolgens tegengewerkt door de autoriteiten als hij de puzzel rond de moord langzaamaan ontrafelt. Het slachtoffer bleek op de hoogte van gruwelijke feiten rondom de productie van het nieuwe voedsel 'Soylent Green' dat zeer in trek is bij de hongerige massa. Thorn volgt het spoor met behulp van zijn onderzoeker, de oude Sol (de legendarische Edward G. Robinson in zijn laatste, maar zeker niet zijn minste, rol) die een overblijfsel vormt van een tijd waarin het beter ging met de wereld en nu met lede ogen moet aanzien hoezeer de mensheid degenereert. Hij staat hiermee in schril contrast met Thorn, die te jong is om zich de luxe van vroeger te herinneren en niet beter weet: was deze failliete wereld echt ooit beter? Thorn gelooft het niet ondanks de ellenlange verhalen van zijn oudere vriend. Maar uiteindelijk moet ook Thorn toegeven dat de mens een nieuw dieptepunt heeft bereikt als zijn inspanningen hem naar de verschrikkelijke waarheid leiden, die ondanks haar voorspelbaarheid weinig inboet aan schok en impact.

Hoewel Fleischer dankzij zijn eerdere films wel degelijk expertise heeft met hightech snufjes en peperdure effecten verkiest hij in het geval van Soylent Green, in tegenstelling tot de meeste sciencefictionfilms uit deze periode, een goedkopere en sobere maar daardoor des te intrigerender aanpak voor zijn weergave van een wereld waarin de mens zijn ziel heeft verloren en verworden is tot een hongerige grijze massa die roemloos het einde afwacht. Overal zijn mensen: de straten zijn ermee bezaaid, trappenhuizen liggen er vol mee alsof het de normaalste zaak van de wereld is. In een stad zo vol met mensen is een mensenleven weinig waard, en die opvatting maakt de film pijnlijk duidelijk. Bij relletjes worden mensen opgeschept als afval door enorme vuilniswagens en elke dag worden er tientallen moorden gepleegd waarvan de meeste niet behandeld worden door de politie wegens tijdgebrek. En vanuit feministisch perspectief: mooie vrouwen zijn letterlijk meubilair, vast onderdeel van een appartement, volslagen overgeleverd aan de grillen van de huiseigenaar. Zo ook Shirl (Leigh Taylor-Young), die verliefd wordt op Thorn tijdens zijn onderzoek naar haar vermoorde meester, maar kiest haar leven als prostituee te handhaven omdat het beter is dan op straat te creperen. En ondanks de morele bezwaren tegen deze vorm van slavernij kunnen we haar niet eens ongelijk geven.



Er komt geen einde aan de narigheid die Soylent Green ons voorschotelt, met als emotioneel hoogtepunt, of juist dieptepunt, Sols zelfmoord, waarin Robinson zijn laatste uitstekende acteerprestatie levert, achteraf een wrang gevoel in de wetenschap dat zijn daadwerkelijke dood slechts een paar weken later zou volgen. Als Sol de waarheid achter 'Soylent Green' heeft ontrafeld besluit hij dat hij zijn leven op wil geven en bezoekt hij de dichtstbijzijnde euthanasie-kliniek. Het is zowel ontroerend als somber om te zien dat mensen bij hun dood beter worden behandeld dan tijdens hun leven, als Sol getrakteerd wordt op een diashow die de verloren natuurlijke schoonheid voorschotelt onder begeleiding van klassieke muziek. Sols verdriet en schuld over de ondergang van de natuur wordt formidabel gespeeld door Robinson, die met deze scène een gevoelige snaar raakt bij het publiek en duidelijk de boodschap van Soylent Green weergeeft: de Aarde moet de toekomst die deze film afschildert absoluut bespaard blijven. De term 'boodschap' is nog zwak uitgedrukt, want de film presenteert haar opvattingen eerder als ultimatum: als we deze naargeestige toekomst willen vermijden moeten we nú handelen om het te voorkomen.

Hoewel Soylent Green al bijna veertig jaar oud is, staat de boodschap nog steeds als een paal boven water. De milieuwetgeving mag dan verbeterd zijn sinds de jaren zeventig, het milieu en de natuur worden nog steeds aan alle kanten bedreigd, hoewel het sleutelwoord niet meer 'overbevolking' vormt, maar eerder 'klimaatsverandering'. Deze laatste factor heeft echter al een dominante rol gespeeld in de apocalyptische films van de laatste jaren, terwijl overbevolking vrijwel van de kaart verdwenen is. Een remake van Soylent Green staat al in de planning, en deze zal ongetwijfeld verschillen van het origineel door meer actuele thema's aan te kaarten. Of dat een goed idee is valt nog te bezien, want eerdere remakes van klassieke sciencefictionfilms hadden zwaar te lijden onder dergelijke ingrepen (de herverfilming van The Day the Earth Stood Still vormt nog steeds een dieptepunt). Het originele Soylent Green staat echter nog als een huis, hoofdzakelijk dankzij haar pessimistische aanpak en Robinsons laatste optreden. Het lijkt beter ons te wenden tot de oorspronkelijke boodschap dan kostbare tijd en energie te verspillen aan een zinloze tweede poging de mens te overtuigen van de gruwelijke effecten van overbevolking.

Sin City




Rating: *****/*****, or 10/10

Stad der Zonde blijkt geslaagd kunstwerk

Wat is de beste manier om een graphic novel succesvol naar het witte doek te vertalen? Waar sommige regisseurs een geheel eigen draai aan het bronmateriaal geven en het eindproduct vervolgens geenszins meer lijkt op het originele werk, ondanks de behouden kwaliteit, is er ook de compleet tegenovergestelde methode: het beeld-voor-beeld omzetten van plaatje naar shot. Robert Rodriguez gebruikte deze drastische methode bij zijn bewerking van Frank Millers klassieke 'Sin City'. En verdomd, het werkt! En dat is nog een understatement...

Nadat hij in de jaren tachtig het respect voor doorsnee comics terugbracht met zijn werk in de 'Daredevil'-reeks en het magistrale 'Batman: The Dark Knight Returns' begaf Miller zich begin jaren negentig definitief op het terrein van de 'graphic novel', getekend literair hoogstaand werk dat absoluut verschilt van de laatdunkende term 'strips' waarmee het nog te vaak in associatie gebracht wordt. Millers Sin City vormt een hommage aan de 'film noir' Hollywoodfilms van de dertiger jaren, en handelt over de stad Basin City, een verdorven Sodom en Gomorra vol met hardhandige vigilantes, 'femme fatales' en moordlustige psychopaten. De diverse verhalen vertellen over enkele stoere rouwdouwers die op hun eigen (gewelddadige) wijze nog een beetje orde en gerechtigheid in het door God verlaten oord handhaven, getoond in een grotendeels zwart/witte tekenstijl met hier en daar een mopje kleur.



Regisseur Rodriguez, die furore maakte met zowel hardcore actiefilms (Desperado, From Dusk Till Dawn) als films voor de hele familie (Spy Kids) toont zich in zijn bewerking een devote liefhebber van Millers magnum opus te zijn, door elke pagina, ieder plaatje, volledig te respecteren en liefdevol naar het grote scherm te verplaatsen, en daarbij zelden af te wijken van hoe Miller het voor ogen had. Dit is niet merkwaardig, aangezien hij Miller zelf als co-regisseur inschakelde om Sin City zoveel mogelijk recht te doen. Alsof twee regisseurs nog niet genoeg is draaft ook Quentin Tarantino, wiens eigen films geheel in het straatje van Sin City passen, op als gastregisseur van een enkele scène. Met dergelijk talent achter de camera is het niet vreemd dat Sin City een op alle fronten geslaagde bioscoop-ervaring is geworden.

Het eindresultaat bestaat uit vier afzonderlijke verhalen die elkaar slechts sporadisch kruisen. De geharde anti-held Marv (een uitstekende comeback van Mickey Rourke die de laatste jaren nauwelijks nog serieus te nemen viel) jaagt op de moordenaar van het hoertje Goldie (Jaime King) dat hem de beste nacht van zijn leven gunde. Een opgejaagde vrouw schakelt een huurmoordenaar (een zwoele Josh Hartnett) in voor haar zelfdoding. De sluwe Dwight (Clive Owen) schiet de prostituees van de Stad der Zonde te hulp als zij uit zelfverdediging een politieagent (een bijzonder hufterige Benicio del Toro) hebben gedood. En de laatste eerlijke agent Hartigan (de altijd betrouwbare actieheld Bruce Willis) verlaat na acht jaar de gevangenis om zijn laatste onopgeloste zaak af te ronden en een jongedame (een wulpse Jessica Alba) uit de klauwen van een gestoorde verkrachter (glansrol voor Nick Stahl) te houden. Vier verhalen die samen één film vormen, een geheel dat nooit saai wordt dankzij het grote aantal markante personages (inclusief het overschot aan bekende namen in de cast), de zinderende actiescènes en vooral de schitterende en ongeëvenaarde stijl die de film een compleet eigen karakter geeft.



Want hoewel de verhaallijnen zelf absoluut niet teleurstellen, maakt Sin City er geen geheim voor presentatie boven inhoud te verkiezen. Zoals de artiest Frank Miller elke bladzijde van de graphic novel tot een stilistisch meesterwerk tekende, zo transformeert diens discipel Rodriguez letterlijk Millers visie trouw naar bewegend beeld. Het ene na het andere fantastisch gecomponeerde shot volgt elkaar in dynamisch tempo op, alsof de camera het bronmateriaal zelf registreert. Het gehalte zwart/wit voelt sterk aan als een typische 'film noir' klassieker, ondanks het steeds terugkerende minimalistisch kleurenspel. De kunst van de graphic novel blijft zodanig intact en zelfs verbeterd in Rodriguez' liefdevolle adaptatie: een blauwe auto in een grauwe stroom verkeer, een rode das in een donker steegje, een gele engerd die zijn zoveelste hulpeloze slachtoffer naar het leven staat... Het kleurenpalet van Sin City leidt een geheel eigen leven, en blijft niet alleen van begin tot eind de sfeer bepalen, maar ook de hele film door fascineren. De filmversie van Sin City blijkt evenzeer geslaagde kunst als Millers originele werk dat destijds was (en nog steeds is).



En laten we vooral de vele liters bloed, nu wit, dan weer rood op de kleurloze achtergrond niet vergeten. Want de zondige stad en haar sinistere inwoners bieden ook een keur aan excessief geweld, wat volledig in de sfeer van de film past. Tijdens Marv's wraakactie snijdt hij de ledematen van een man af en voert hem vervolgens aan zijn hond. Hartigan slaat een maniak letterlijk tot pulp na hem met blote handen ontmand te hebben. Het klinkt allemaal extreem gruwelijk, maar is zo stilistisch, soms zelfs cartoonesk, in beeld gebracht dat het de pret niet kan drukken en een geaccepteerd onderdeel van de film vormt. Immers, in de Stad der Zonde zijn zulke praktijken aan de orde van de dag.

Sin City is zonder twijfel één van de meest geslaagde graphic novel verfilmingen tot nu toe, zowel in haar vertaling van boek naar film als in de kwaliteit van de film an sich. Het predicaat 'visuele kunst' misstaat absoluut niet, terwijl de film bovendien een zeer onderhoudende actiefilm is met een dynamisch tempo, een cast van louter grote namen in topvorm en de nodige toepasselijke zwarte humor. Waar collegae als Alan Moore hun werk verminkt zagen worden door de harteloze filmindustrie mag Frank Miller zich gelukkig prijzen met een talentvolle regisseur als Robert Rodriguez die bewijst diens originele werk de volledige eer te bewijzen door dit om te zetten in een film die meer Millers stempel drukt dan zijn eigen. Of een dergelijke situatie zich in de toekomst voor zal doen bij vergelijkbare graphic novel adaptaties valt nog te bezien, maar naar het al aangekondigde Sin City 2 kan, ook door Miller zelf, terecht reikhalzend uitgekeken worden.

Signs




Rating: ****/*****, or 8/10

Driemaal blijft scheepsrecht

Het merendeel der succesvolle filmregisseurs start zijn carrière met door te breken in een bepaald genre en herhaalt vervolgens dit kunstje, om vervolgens in andere genres te gaan werken, in de hoop daar even geslaagd voor de dag te komen om zodoende flexibiliteit te tonen. Er zijn echter ook regisseurs die langer in een bepaald genre blijven werken, hetzij omdat ze ten prooi vallen aan de honger van Hollywoodstudio's die hopen geld binnen te blijven halen door een herhaling van zetten, hetzij omdat ze serieus goed zijn in wat ze doen en daarom weinig interesse lijken te hebben om hun heil in andere genres te zoeken. Tot die laatste categorie lijkt M. Night Shyamalan te horen, die zich een meester der suspense mag noemen na zijn doorbraak met The Sixth Sense, zijn tweede triomf Unbreakable, en nu zijn derde geslaagde thriller op rij, Signs. In alle gevallen combineert hij een intrigerend plot inclusief verrassende wendingen met uitstekend geschreven en geacteerde personages, waarbij Signs niet voor diens voorgangers onderdoet.

Het gezin Hess heeft het zwaar. Dominee Graham Hess (een ingetogen en serieuze Mel Gibson) en zijn kinderen (voortreffelijk gespeeld door de talentvolle koters Rory Culkin en Abigail Breslin, van wie we ongetwijfeld meer gaan zien) hebben hun vrouw/moeder verloren na een auto-ongeluk, wat de geestelijke van zijn geloof af heeft doen stappen. Zijn broer Merill (een slungelige maar sympathieke Joaquin Phoenix) trekt bij de familie in om te helpen met het verlies om te gaan, waarna het viertal geconfronteerd wordt met onverklaarbare cirkels en bizarre geluiden in hun maïsveld. Langzaam maar zeker wordt duidelijk dat er bijzondere maar sinistere zaken plaatshebben, ondanks de halsstarrige weigering van Graham om dit te geloven: hij blijft volhouden dat er geen buitenaardse wezens maar grappenmakers in het spel zijn, want bovennatuurlijke krachten kunnen niet bestaan na wat zijn gezin aangedaan is. Uiteindelijk moet hij kiezen tussen het geheel als simpel toeval afstempelen of te accepteren dat een onaardse kracht de hand heeft in het geheel van 'tekens', met als inzet de veiligheid van zijn gezin.



Shyamalan toont zich wederom een bekwaam filmmaker die zijn verhaal subtiel en beheerst vertelt zonder te vervallen in de clichés van het genre, of erger, buitensporige gore en harde actie zoals we tegenwoordig al te vaak voorgeschoteld krijgen. Het gaat hem erom de toeschouwer zelf een mening te laten vormen en te laten nadenken over een mogelijke interpretatie van de stand van zaken, in plaats van alles domweg uit de doeken te doen zodat het publiek uiteindelijk het verhaal opgelepeld krijgt en daardoor met lege handen naar huis gaat. Desondanks wordt Shyamalan nooit prekerig in zijn boodschap over toeval en geloof, en verliest hij de spanningsopbouw niet uit het oog. Hoewel hij zeker in het begin van de film zijn tijd neemt, wat ons helpt om de personages te leren kennen en om hen te geven, voert hij het tempo hoe langer hoe meer op – ook geholpen door de bijzonder treffende muziek die bij elke scene de juiste toon zet, van onheilszwanger tot hoopvol – wat zeker in het laatste halfuur voor bijna nagelbijtende spanning zorgt. En dat alles zonder teveel weg te geven; pas laat in de film komen we definitief achter de identiteit van de cirkelmakers, hoewel we eerder beetje bij beetje op de uiteindelijke confrontatie worden voorbereid.

Ondanks het hoge gehalte aan spanning blijkt Shyamalan ook een expert in de relativerende humor, want ondanks de grootse thema's moeten we het geheel niet al te serieus nemen. Zelfs in de meest duistere situaties schuilt immers hoop, wat Shyamalan weergeeft door ons met een glimlach door de suspense heen te leiden. Hij heeft bovendien de acteurs mee, waarbij Gibson overtuigt als vertwijfeld weduwnaar die zijn vrouw heeft zien sterven en zijn geloof daarom afzwoer, maar desondanks de immer curieuze omstandigheden niet kan duiden. Phoenix steelt echter de show als goedmoedige en behulpzame maar goedgelovige broer die de enge verhalen van de kinderen steeds meer als waarschuwing ziet en samen met hen een front gaat vormen tegen hun vader, die meent voor het hele gezin te moeten beslissen ondanks zijn weinig steekhoudende verklaringen. Ook de kinderen Culkin en Breslin verdienen alle lof voor hun vertolking van de vroegwijze Morgan en de schattige Bo die, elk voorzien van eigen tics, een onderdeel van de puzzel blijken te vormen.



Echter, aan het eind van de film boet de film toch wat aan kracht in door de grenzen van de geloofwaardigheid ver te rekken. Vooral de rol die water speelt bij het afweren van de boosdoeners (waarover hier het best zo weinig mogelijk gezegd kan worden) vergt de nodige 'suspension of disbelief', waar niet iedereen zich volledig van zal kunnen bedienen. Ook zorgt Shyamalan voor een complete afsluiting van alle details, klein en groot, en toont zich hier toch wat te uitleggerig, wat niet per se noodzakelijk is, maar wel handig voor diegenen die het geheel zonder deze expositie niet kunnen verklaren. Het is hem vergeven, want de suspense die hij hiervoor heeft opgewekt (inclusief een reeks bijzonder doeltreffende schrikeffecten, hoe goedkoop en soms toch al te vaak gebruikt ze ook zijn) was intens genoeg om in sommige gevallen de kijker tijdelijk af te leiden van de verhaaltechnische voortgang.

Met Signs toont Shyamalan zich een auteur in het thrillergenre, welhaast een Hitchcock van de bovennatuurlijke variatie op dit thema, die voor de derde keer op rij een geslaagde genrefilm aflevert, inventief genoeg om zich te mogen meten met de beide voorgangers die ook al van een hoge kwaliteit waren. Of hij dit succes ook een vierde keer aan de dag zal leggen zal ongetwijfeld blijken. Desondanks zou het niet verkeerd zijn om te zien of Shyamalan ook voor andere genres een dergelijke flair heeft. Wat zijn volgende project ook zal zijn, vooralsnog lijkt hij gezegend door een hogere macht.