Today's Mini-Review: Anonymous

Rating: ****/*****, or 7/10

Roland Emmerich, who usually spends his time directing epic disaster movies the likes of The Day After Tomorrow and 2012, apparently felt like a change of subject matter and directed this fine costume drama, which addresses the question as to the true identity of William Shakespeare. Emmerich shows himself to be a proponent of the Oxfordian theory that says the Bard's works were in fact written by the Earl of Oxford, Edward De Vere (Rhys Ifans), instead of by the commoner known as Will Shakespeare. That character (of which we admittedly do know less that we would like), Emmerich states, was just a frontman used to spread the Earl's plays and poems to an ever growing audience that loved them, partially because of the social commentary and incendiary situations they contained, something De Vere would not dare take credit for during the background of the Essex rebellion against the English Throne. Of course the Earl does have a hidden agenda of his own with his plays, namely the discrediting of his political rivals and winning the favour of the aging Queen Elizabeth (Vanessa Redgrave). Unfortunately for him, his tactic soon spirals out of his control as the loudmouth Shakespeare, played by a delightfully boisterous Rafe Spall, gets drunk on “his” success and threatens to undermine De Vere's efforts. Filled with political intrigue, a number of saucy plots and ploys and the rich history and fabulously grimy period look of the Elizabethan era, Anonymous admittedly is not on the level of actual Shakespeare plays, but a fairly smart and solid historical drama nonetheless, revealing that Emmerich can pull off other things besides destroying cities just as well. Needless to say, people who question the true identity of the author of this movie will be in for a bit of a surprise: it's really Emmerich.

Starring: Rhys Ifans, Vanessa Redgrave, Rafe Spall

Directed by Roland Emmerich

USA/UK: Columbia Pictures, 2011

Today's Film: The Day After Tomorrow

The Day After Tomorrow

Rating: ***/*****, or 7/10

Probably Roland Emmerich's most typical disaster movie, delivering grandiose spectacle as catastrophe strikes and actors attempt to survive the many pixels the visual FX departments throw at them accordingly. Joining on the doomsday bandwagon of both scientists and laymen alike, Emmerich depicts the coming of a new ice age due to mankind's arrogant tampering with the planet's environment. Caused by global warming, ocean currents change and a series of super storms evolve, hitting the northern hemisphere hard, resulting in giant tornadoes levelling Los Angeles and tsunamis engulfing New York City. Things get even worse when temperatures drop rapidly and the latter town freezes over completely, leaving a boy (Jake Gyllenhaal) and his friends trapped in the city library, with his father (Dennis Quaid) setting out on a desperate trek across the frozen wasteland to come and save him. Though the prospects of global warming (or global meltdown for that matter) aren't particularly attractive in real life either, Emmerich goes all-out without really bothering with the laws of nature for realism's sake. The movie is therefore much maligned amongst the scientific community for its preposterous display of dramatic natural effects supposedly caused by global warming, but the message stands that we had better try to avoid the Earth cooling down or warming up for our own health anyway. Like any disaster movie, the true star of the film is the disaster itself which makes for a highly entertaining watch, while the human drama in-between moments of thrilling calamities is less compelling, at times even obnoxious for getting into the way of the action. Most spectacular is the flooding of New York, despite the overly digital quality of the piece. After that, the big freeze and a wolf attack upon the protagonists provide some more thrills but the best bits have come and gone, though all too brief moments of satire, like Americans crossing their southern border to get into Mexico illegally, generate a good laugh occasionally. Emmerich would find even more stuff to demolish in his disaster flick to-end-all disaster flicks 2012, as the fate of whole mankind and indeed the entire world lies in the balance: after all, the southern hemisphere got off too lightly in this film.

Starring: Jake Gyllenhaal, Dennis Quaid, Emmy Rossum

Directed by Roland Emmerich

USA: 20^th Century-Fox, 2004

2012

***/*****, or 7/10

De ondergang van de wereld volgens Roland Emmerich

Voor het betere grootschalige sloopwerk gaat Hollywood al sinds jaar en dag bij Roland Emmerich te rade. Als geen ander weet hij een fictieve ramp, het liefst met kleine satirische terzijdes, enerverend in beeld te brengen. Zo liet hij buitenaardse wezens talloze wereldsteden in de as leggen in Independence Day, mocht een reuzenreptiel New York platgooien in Godzilla, en teisterde hij de hele planeet met tornado's, vloedgolven en extreme vrieskou in The Day After Tomorrow. Altijd met een knipoog, want het moet immers niet te serieus worden. Met een dergelijke staat van dienst is het niet verwonderlijk dat juist Emmerich de man is die het naderende einde van de wereld in het jaar 2012 op het grote scherm mag brengen. En zoals we van hem gewend zijn maakt hij van deze ramp een groot spektakel dat zijn weerga in de filmgeschiedenis niet kent.

Met als uitgangspunt de jaartelling van de Maya's, die 21 december 2012 als het einde van de huidige tijd rekent, waagt Emmerich zich aan de hype rond de komende apocalyps. Uiteraard doet hij een poging om het geheel wetenschappelijk te verantwoorden, met een vlugge uitleg over gemuteerde neutrino's en hun effect op de aardkorst. Volslagen onzinnig, maar het precieze hoe-en-waarom is echter niet ter zake doende, de film draait hoofdzakelijk om een aaneenschakeling van verbluffende actiescènes waar een groepje mensen zich doorheen moet worstelen. Zoals altijd al gold in het genre van de rampenfilm is de ramp zelf de grootste attractie; de rest is opvulling, en dat laat 2012 iets te duidelijk merken.

De film voert John Cusack (High Fidelity, 1408) op als hoofd kanonnenvoer voor het spektakel. Hij speelt Jackson Curtis, een gescheiden vader van twee kinderen. Niemand neemt hem serieus, inclusief zijn kroost. Tijdens een uitstapje naar Yellowstone Park, bedoeld om de relatie met de kinderen te verbeteren, komt Curtis in contact met een schijnbaar geflipte radiopresentator (Woody Harrelson in topvorm) die de naderende rampspoed verkondigt, waarop ook bij hem langzaam de lichten aangaan en hij zijn best doet zijn kinderen, vrouw (Amanda Peet) en zelfs haar nieuwe minnaar (een irritante Tom McCarthy) het vege lijf te redden. Voorts mag ook een reeks andere personages, waaronder een Russische miljardair en zijn kinderen, een jonge wetenschapper en diens collegae, een Tibetaanse familie, de Amerikaanse president en zijn dochter en twee oude muzikanten op een cruiseschip een poging doen het Einde der Tijden te overleven. Het gerucht doet de ronde dat de regering de ondergang zag aankomen en ruimteschepen heeft gebouwd in China om tenminste een deel van de mensheid te behouden. Vanzelfsprekend reizen Jackson en zijn familie af naar China om de catastrofe te overleven, waarbij obstakels als de verzakking van Los Angeles, de uitbarsting van Yellowstone en een verbrand Hawaii hun pad kruisen.

Emmerich toont zich wederom een meester in het doeltreffend in beeld brengen van de opeenvolgende rampen, die de kijker meerdere keren op het puntje van de stoel doen zitten en waarvoor een Oscar-nominatie voor Visuele Effecten niet zou misstaan. Maar evenals in zijn voorgaande films blijkt hij minder bekwaam als het erop aankomt zijn personages van diepgang te voorzien. Tussen de rampen in is 2012 rijkelijk gevuld met melodramatische scènes die bedoeld zijn om enige sympathie voor de overlevenden bij de toeschouwer op te wekken, maar daar voor het overgrote deel niet in slagen, gezien het hoge gehalte van fletse, met clichés beladen dialogen. Ook de relativerende humor, die in Independence Day dikwijls een glimlach opleverde, helpt niet om de effecten van de ramp op het mensdom voelbaar te maken: slechts Emmerich's kenmerkende satire treft doel, bijvoorbeeld wanneer hij het Witte Huis laat verpletteren door het vliegdekschip John F. Kennedy. Helaas is deze satire minder aanwezig dan in zijn voorgaande werk. Met een lengte van meer dan tweeënhalf uur werkt het overschot aan plotlijntjes rond de vele personages de film als geheel sowieso tegen en doet het de kijker weinig als er weer een paar duizend mensen ten onder gaan.

Tussen de overdaad aan rondrennende acteurs is er slechts een handjevol dat te midden van alle aardbevingen en tsunami's het hoofd boven water houdt, althans qua acteerprestaties. Naast de al eerder genoemde Woody Harrelson (Natural Born Killers) die voor de (enige geslaagde) komische noot mag zorgen overtuigt Danny Glover (Lethal Weapon, Be Kind Rewind) als respectabele president van de VS en het morele kompas van wetenschapper Chiwetel Ejiofor (Serenity, Inside Man) die het reddingsplan van de mensheid moet opstellen. De toeschouwer zal het echter een worst wezen of de rest van het ten toneel gevoerde acteursensemble het overleeft.

Uiteraard meent Emmerich zijn visie van de ondergang van de wereld niet zonder boodschap op te dienen voeren. In 2012 stelt hij de vraag wie het recht heeft te bepalen wie mag overleven en wie ten onder zal gaan. Na het leger als incompetente sukkels in Godzilla en de Amerikaanse overheid als slaafje van het milieuverwoestende kapitalisme in The Day After Tomorrow te hebben opgevoerd, is het nu de beurt aan de samenwerking tussen regeringen onderling, met hun diepgewortelde bureaucratie en hun macht over de massa, om van kritische kanttekeningen te worden voorzien. Uiteraard zijn zij al tijdig op de hoogte van de naderende rampspoed en bouwen zij moderne Arken om de menselijke beschaving te redden: voor de financiering van dit project verkopen zij toegangskaartjes aan miljardairs en eenieder die de waarheid verkondigt laten zij heimelijk vermoorden. De eer is aan Ejiofor om Emmerich's boodschap van verdraagzaamheid en gelijke kansen voor iedereen uit te dragen en ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk overlevenden de Arken mogen betreden, want niemand heeft het alleenrecht te overleven. Dit bericht is weinig subtiel, maar deze boodschap en het plot over de vernietiging van de planeet maken de geplande remake van de klassieker When Worlds Collide, die dezelfde uitgangspunten hanteert, gelukkig overbodig.

2012 haakt effectief (en bovendien op tijd!) in op de hype rond het naderende doemjaartal, en vormt qua special effects en sensatie een hoogtepunt in Emmerich's oeuvre. Echter, de moraliserende boodschap en de overdaad aan melodrama tussen de actie in maken het geheel maar half geslaagd. De regisseur had er goed aan gedaan het een en ander te schrappen om een betere balans tussen spanning en drama te vinden. Desondanks is 2012 een redelijk popcorn-spektakel geworden. Emmerich heeft al aangegeven dat dit zijn laatste rampenfilm zal worden, aangezien er niets meer is overgebleven om te slopen. Gelukkig maar, want zijn visie op de ondergang van het heelal had ongetwijfeld een te uitputtende zit opgeleverd...