Today's Review: The Green Inferno

Second review for FilmTotaal is up:

The Green Inferno - recensie

Another dud. Granted, a cannibal movie isn't for most audiences to begin with. The number of people with a morbid interest in seeing one human being graphically killed and devoured by another isn't particularly big. Of course, horror afficionados are the target audience here, but they too won't like what they see. For a movie that claims to want a return to the gore and social commentary of the Italian cannibal movies of the Seventies and Eighties, there simply isn't a lot of cannibalism in The Green Inferno. Number of people brutally murdered, cut to pieces and ingested, spoilers!: just one. A good fifty minutes into the film, which only lasts just over ninety to begin with.

But at least it's a particularly gory death that feels indeed strongly reminiscent to those old movies this movie is inspired by, like the infamous Cannibal Holocaust. Unlike most other deaths in the film, which are generally caused by arrows shot through the neck. But what of the social commentary on the appetite of the mass media, which also formed a strong ingredient back in the old days of cannibal gonzo? Problem is, the movies of the present day simply aren't as bloodthirsty as those in the early Eighties (unlike television, but that's another matter entirely). Sure, there's still plenty of gore in horror movies, but as graphic as the original cannibal movies? Not to mention acts of genuine animal cruelty are (fortunately!) outlawed today. So in The Green Inferno it's social media that is critiqued, rather than the violence in fellow contemporary movies and the audience's desire for ever more murderous thrills. The use of mobile phones and live streaming employed by naive activists that think their actions can actually change anything in the Third World where corrupt government officials and big corporations break their own laws for profit every day, backed by private militias. Activism via social media is no good in such scenarios, says director Eli Roth. Such comments on the use and abuse of the media are as far as The Green Inferno goes, before Roth finds it necessary to take a stand against female genital mutilation. A noble endeavour, but considering such acts are hardly practized in the Amazon rainforest, it feels awkwardly out of place, just an added sensational bodily horror show detracting from the actual cannibalism. As if eating people isn't horrific enough.

It certainly isn't in The Green Inferno. This is not a cannibal movie like its predecessors, it's a mixed bag that just happens to have a few acts of cannibalism in it. And it's a boring bag at that, with annoying cardboard characters you want to see chopped to bits but which you are denied to see die those expected brutal deaths (except for that one guy). Horror fans will be bored, while the rest of the audience won't bother anyway. If Roth thinks cannibal movies will return thanks to this flick, he's mistaken, his less than subtle hint at a sequel notwithstanding. Considering the movie had a hard time finding distributors and was shelved for the better part of two years before its release, tells you cannibal films are likely a thing of the past, and probably for the better.

Today's Review: The Colony (Blu-Ray release)

Here's my second home cinema release review for MovieScene:

http://www.moviescene.nl/p/151545/the_colony_-_blu-ray_recensie

Another lousy flick. Though not nearly as bad and bizarre as the Nazisploitation cult curiosity called Salon Kitty, which I had the distinct displeasure of reviewing at home earlier this year. In fact, the failure in The Colony's case in many ways lies in the exact opposite method of sticking to a trite and true format instead of exploring its own merits, of which there are definitely some. Though it starts off pretty good, it soon slides into a worn out narrative that has been done to death, and almost always to better results. Nevertheless, on a rainy Sunday afternoon there's worse movies to sit through for those who happen to love dystopian and/or post-apocalytic action vehicles, with or without vicious cannibals.

Soylent Green

Rating: ****/*****, or 8/10

Een boodschap voor ons allen, toen en nu

Als er één ding is dat de sciencefictionfilms uit de zeventiger jaren typeert, dan is het pessimisme. Onder invloed van de destijds heersende tijdsgeest, gekenmerkt door crises als de Vietnamoorlog, Watergate en de oliecrisis, liet het genre weten er een weinig positieve opvatting over de toekomst van de mensheid en onze planeet op na te houden. Sciencefiction was in dit decennium, tot de komst van Star Wars in 1977, vrijwel uitsluitend het domein van post-apocalyptische rampen en dystopische samenlevingen in de niet zo verre toekomst. Als de mens niet onderdrukt werd door intelligente apen of supercomputers, dan maakten we er zelf wel zo'n zootje van dat ons overleven een schier onmogelijke taak werd, door bijvoorbeeld atoomoorlogen of grootschalige milieuvervuiling. En ondanks de inspanningen van dappere protagonisten was het vechten tegen de bierkaai want een duister lot bleek doorgaans onafwendbaar.

Een sciencefictionfilm die helemaal in bovenstaand stramien past is Soylent Green uit 1973, geregisseerd door de bekwame Richard Fleischer (geen onbekende in het sciencefictiongenre, met films als 20000 Leagues Under the Sea (1954) en Fantastic Voyage (1966) op zijn naam). Van alle grauwe toekomstvisies die het genre ons destijds voorschotelde is Soylent Green ongetwijfeld het meest deprimerend. De film schetst ons een futloze, stervende wereld waarin het alleen maar bergafwaarts zal gaan met de menselijke beschaving die al getoond wordt in ernstig moreel verval te zijn geraakt. Hier is de grote boosdoener de uit de hand gelopen overbevolking, die zulke explosieve bevolkingsgroei heeft veroorzaakt dat de natuurlijke wereld het praktisch met de dood heeft moeten bekopen. Uiteindelijk zal dit de mensheid ook de das omdoen, want het milieu is totaal verpest – er heerst bijvoorbeeld een permanente hittegolf door het broeikaseffect – en het voedsel raakt op, waardoor de corrupte overheid steeds drastischer maatregelen moet nemen om de mensheid in leven te houden.

Tegen deze duistere achtergrond draait de film om een typisch detective-plot. In het New York van 2022 (waar alleen al 40 miljoen mensen wonen) ziet Agent Thorn (Charlton Heston) zich geconfronteerd met de dood van een vooraanstaand burger, en wordt vervolgens tegengewerkt door de autoriteiten als hij de puzzel rond de moord langzaamaan ontrafelt. Het slachtoffer bleek op de hoogte van gruwelijke feiten rondom de productie van het nieuwe voedsel 'Soylent Green' dat zeer in trek is bij de hongerige massa. Thorn volgt het spoor met behulp van zijn onderzoeker, de oude Sol (de legendarische Edward G. Robinson in zijn laatste, maar zeker niet zijn minste, rol) die een overblijfsel vormt van een tijd waarin het beter ging met de wereld en nu met lede ogen moet aanzien hoezeer de mensheid degenereert. Hij staat hiermee in schril contrast met Thorn, die te jong is om zich de luxe van vroeger te herinneren en niet beter weet: was deze failliete wereld echt ooit beter? Thorn gelooft het niet ondanks de ellenlange verhalen van zijn oudere vriend. Maar uiteindelijk moet ook Thorn toegeven dat de mens een nieuw dieptepunt heeft bereikt als zijn inspanningen hem naar de verschrikkelijke waarheid leiden, die ondanks haar voorspelbaarheid weinig inboet aan schok en impact.

Hoewel Fleischer dankzij zijn eerdere films wel degelijk expertise heeft met hightech snufjes en peperdure effecten verkiest hij in het geval van Soylent Green, in tegenstelling tot de meeste sciencefictionfilms uit deze periode, een goedkopere en sobere maar daardoor des te intrigerender aanpak voor zijn weergave van een wereld waarin de mens zijn ziel heeft verloren en verworden is tot een hongerige grijze massa die roemloos het einde afwacht. Overal zijn mensen: de straten zijn ermee bezaaid, trappenhuizen liggen er vol mee alsof het de normaalste zaak van de wereld is. In een stad zo vol met mensen is een mensenleven weinig waard, en die opvatting maakt de film pijnlijk duidelijk. Bij relletjes worden mensen opgeschept als afval door enorme vuilniswagens en elke dag worden er tientallen moorden gepleegd waarvan de meeste niet behandeld worden door de politie wegens tijdgebrek. En vanuit feministisch perspectief: mooie vrouwen zijn letterlijk meubilair, vast onderdeel van een appartement, volslagen overgeleverd aan de grillen van de huiseigenaar. Zo ook Shirl (Leigh Taylor-Young), die verliefd wordt op Thorn tijdens zijn onderzoek naar haar vermoorde meester, maar kiest haar leven als prostituee te handhaven omdat het beter is dan op straat te creperen. En ondanks de morele bezwaren tegen deze vorm van slavernij kunnen we haar niet eens ongelijk geven.

Er komt geen einde aan de narigheid die Soylent Green ons voorschotelt, met als emotioneel hoogtepunt, of juist dieptepunt, Sols zelfmoord, waarin Robinson zijn laatste uitstekende acteerprestatie levert, achteraf een wrang gevoel in de wetenschap dat zijn daadwerkelijke dood slechts een paar weken later zou volgen. Als Sol de waarheid achter 'Soylent Green' heeft ontrafeld besluit hij dat hij zijn leven op wil geven en bezoekt hij de dichtstbijzijnde euthanasie-kliniek. Het is zowel ontroerend als somber om te zien dat mensen bij hun dood beter worden behandeld dan tijdens hun leven, als Sol getrakteerd wordt op een diashow die de verloren natuurlijke schoonheid voorschotelt onder begeleiding van klassieke muziek. Sols verdriet en schuld over de ondergang van de natuur wordt formidabel gespeeld door Robinson, die met deze scène een gevoelige snaar raakt bij het publiek en duidelijk de boodschap van Soylent Green weergeeft: de Aarde moet de toekomst die deze film afschildert absoluut bespaard blijven. De term 'boodschap' is nog zwak uitgedrukt, want de film presenteert haar opvattingen eerder als ultimatum: als we deze naargeestige toekomst willen vermijden moeten we nú handelen om het te voorkomen.

Hoewel Soylent Green al bijna veertig jaar oud is, staat de boodschap nog steeds als een paal boven water. De milieuwetgeving mag dan verbeterd zijn sinds de jaren zeventig, het milieu en de natuur worden nog steeds aan alle kanten bedreigd, hoewel het sleutelwoord niet meer 'overbevolking' vormt, maar eerder 'klimaatsverandering'. Deze laatste factor heeft echter al een dominante rol gespeeld in de apocalyptische films van de laatste jaren, terwijl overbevolking vrijwel van de kaart verdwenen is. Een remake van Soylent Green staat al in de planning, en deze zal ongetwijfeld verschillen van het origineel door meer actuele thema's aan te kaarten. Of dat een goed idee is valt nog te bezien, want eerdere remakes van klassieke sciencefictionfilms hadden zwaar te lijden onder dergelijke ingrepen (de herverfilming van The Day the Earth Stood Still vormt nog steeds een dieptepunt). Het originele Soylent Green staat echter nog als een huis, hoofdzakelijk dankzij haar pessimistische aanpak en Robinsons laatste optreden. Het lijkt beter ons te wenden tot de oorspronkelijke boodschap dan kostbare tijd en energie te verspillen aan een zinloze tweede poging de mens te overtuigen van de gruwelijke effecten van overbevolking.

Red Dragon

Rating: ***/*****, or 6/10

Hannibal op herhaling

Een getraumatiseerde FBI-agent jaagt op een geslepen seriemoordenaar met de bijnaam 'de Tooth Fairy', die twee families uitgemoord heeft. Hiervoor heeft hij de hulp nodig van een andere psychopaat die een levenslange gevangenisstraf uitzit en zich aan kannibalisme schuldig heeft gemaakt, ondanks zijn briljante geest. Tussen agent en gevangene ontvouwt zich een mentaal kat-en-muisspel, met als inzet het stoppen van de moordenaar, voordat hij opnieuw slachtoffers maakt. Ziehier de premisse van Red Dragon, de meest recente verfilming van een boek van Thomas Harris.

Wat zegt U? Dit plot klinkt U bekend in de oren? Dat kan goed kloppen, want zestien jaar geleden is Harris' boek al eerder verfilmd, destijds onder de titel Manhunter. Mooifilmer Michael Mann maakte de eerdere versie en gaf het verhaal een stilistisch geslaagde vorm zonder de diepgang van het boek tekort te doen. Voor Red Dragon werd Brett Rattner aangenomen, de man die ons twee delen Rush Hour gaf, films die het meer van grappen en grollen moesten hebben dan van een gelaagd plot of emotionele diepgang. Rattner leek een verkeerde keus, maar gelukkig blijkt zijn versie niet de gevreesde totale mislukking, hoewel het niveau van Mann's werk niet gehaald wordt. Ratter laat merken voldoende in huis te hebben om tenminste een redelijke thriller in elkaar te zetten, waarbij het leeuwendeel van de prestatie echter door twee topacteurs geleverd wordt in hun rol van het duo psychopaten.

Troef is uiteraard Anthony Hopkins, wiens fantastisch gespeelde Hannibal Lecter de hele reden van de herverfilming van Harris' roman vormt. Manhunter was het eerste deel in een reeks films rond de charmante kannibaal, die toen gespeeld werd door Brian Cox. Diens Lecter had een betrekkelijk kleine rol, terwijl Hopkins' Lecter in Red Dragon aanzienlijk vaker in beeld is. Hopkins speelde de rol het eerst in The Silence of the Lambs van regisseur Jonathan Demme, een meesterlijke thriller die binnen korte tijd tot een schoolvoorbeeld in het genre gerekend werd en bovendien vijf Oscars in de wacht sleepte, waaronder één voor Hopkins zelf. Tien jaar later volgde Ridley Scott's Hannibal, waarin Hopkins opnieuw tekeer mocht gaan als de menseneter, in een macabere film voorzien van een barokke stijl en meer gore dan we tot dan toe van Lecter gewend waren. Desondanks haalde de film een flinke opbrengst binnen, waardoor een remake van Manhunter, nu met Hopkins in plaats van Cox, een logische keuze bleek. Als zodanig ontstaat er nu een Lecter-trilogie rond Hopkins' rol waarin het meest recente deel een prequel voor de beide anderen vormt: Manhunter wordt nu tot een buitenbeentje gereduceerd.

Om het verband tussen Red Dragon en de beide andere “echte” Lecter-films te benadrukken is Lecter's rol flink opgeschroefd, inclusief een introductie van het personage welke ontbrak in Manhunter, alsmede een opzet voor The Silence of The Lambs aan het eind van de film. Zodoende krijgt de kijker meer dan genoeg informatie over de plaats van Rattner's versie in de tijdlijn van de trilogie, ook al zal dit overbodig zijn voor het merendeel van het publiek.

Bij aanvang van de film is Lecter nog op vrije voeten en werkt hij samen met agent Will Graham (Edward Norton, Fight Club) om een moordenaar op te sporen, die hij zelf blijkt te zijn. Graham is aan hem gewaagd en weet Lecter te ontmaskeren, wat echter beide mannen haast het leven kost. Het resultaat: Lecter krijgt levenslang, terwijl Graham wegens het ontstane trauma de FBI verlaat. Zodra de Tooth Fairy echter toeslaat wordt hij te hulp geroepen, maar daarvoor moet hij opnieuw met Lecter samenwerken en diens hersenspinsels in zijn geest toelaten. Norton zet een adequate ex-agent neer, getroebleerd door het trauma rond zijn bijna fatale eerdere aanvaring met Lecter, geplaagd door schuldgevoel over het gevaar voor zijn eigen gezin in dit nieuwe conflict met een slachter van families, en geobsedeerd om de geest van de maniak te begrijpen voordat deze opnieuw toeslaat.

Echter, Norton's Graham steekt schril af bij Hopkins' Lecter, die opnieuw een weergaloze prestatie levert in zijn vertolking van het gekke genie: alweer is hij charmant, gestoord, en mateloos intrigerend in elke scène. Vanuit zijn cel lijkt hij de touwtjes stevig in handen te hebben en te spelen met zowel Graham als de Tooth Fairy, zonder duidelijk te maken aan wiens kant hij precies staat. Waar Norton een minder overtuigend spel aflevert dan Hopkins, geldt dat niet voor Ralph Fiennes (The English Patient), die zich uit mag leven als de waanzinnige Tooth Fairy. Fiennes zet hem uitstekend neer als een sobere, schuchtere man geplaagd door een jeugd vol pijn en misbruik, die wenst te transformeren tot een hogere macht en moord daarvoor niet schuwt. Hoewel Fiennes en Hopkins het scherm nooit delen zijn ze aan elkaar gewaagd, ieder in hun eigen variatie op het thema van de megalomane moordenaar. Bovendien is het goed te zien dat de film niet per se inzakt als Hopkins niet in beeld is.

Ondanks het sterke acteerwerk van zowel Hopkins als Fiennes komt Red Dragon niet helemaal uit de verf. De film voelt teveel als een herhalingsoefening, niet alleen omdat het om een al eerder verfilmd werk gaat maar ook omdat het plot wel erg grote overeenkomsten vertoont met The Silence of the Lambs, waarin ook een agent een seriemoordenaar moest vangen met Lecter's hulp. Bovendien ontbeert Red Dragon zowel de finesse van die film als de geslaagde, macabere stijl van Hannibal. Met zijn rechttoe rechtaan manier van werken toont Rattner zich geen meesterregisseur als Demme of Scott. Zoals het geval was met zijn vorige films voert hij zijn vak capabel genoeg uit en levert hij een onderhoudend product af, maar van diepgang en stijl heeft hij geen kaas gegeten.

Red Dragon is redelijk geslaagd als een bij vlagen spannende thriller, maar deze status is hoofdzakelijk te danken aan de topacteurs die zich in de rol van psychopaat verdienstelijk maken. In andere opzichten is het slechts een “Silence light”, alweer een film met Lecter die volgens het bekende stramien zijn kwade genie botviert op een gespannen agent in diens zoektocht naar de zoveelste enge psychopaat.