Today's Review: Elle

Picking up some speed at last.

Elle - recensie

It's an odd thing, but the press seems to almost unilaterally adore this latest film by Paul Verhoeven, with myself being an exclusion to that fact. Even though I love most of Paul Verhoeven's work - even going so far as to publicly consider the much maligned Showgirls a very fun film - I had a hard time appreciating this film. Even though I admit there's a number of things to appreciate about it.

First thing, it's a superb piece of acting by the lead, the fabulous French actress Isabelle Huppert. She delivers a grand performance as the protagonist, Michele, a powerful director of a videogame company who one day unexpectedly finds herself the victim of a brutal rape by an unknown assailant. She effortlessly navigates the part of rape victim and dominant, matriarchal presence at her job and as head of her family of miscreants. Better yet, the dormant demons of her shady past awake to stir things up even more, which soon makes for an intense psychological game between herself and those around her. Nobody is a match for her, both in terms of character and in terms of acting. Sadly, the rest of the cast is nowhere near as exciting to watch and mostly consists of sleazy personas out to make her life more miserable. It's a shame less effort was put into making Michele's surroundings a bit more interesting, but with such a powerful performance as her own, it's hard to keep up.

Second, Verhoeven basically does what he has always done: not give a damn about cinematic conventions and do as he like without taking what many people would consider 'good taste' into account. His continuation of exploring the underbelly of man proves devoid of adhering to the usual norms of narrative progression. Whoever thinks the rape dictates the rest of Michele's actions is wrong, as she doesn't end up a victim of the act, but rather her environment becomes a victim of herself. There's no tear jerking drama here wherein the violated female must come to terms with the traumatic event, nor is there your typical Hollywood style thriller plot which sees the aggressor hunted down by a revenge driven survivor. Yes, Michele does take matters into her own hands and aims to find her rapist, but this detective story thread suddenly comes to a dead stop as the identity of the culprit is revealed earlier than expected, to unforeseen and rather incredulous results. Wherever you think the story is going, Verhoeven doesn't care about your expectations.

Such stubbornness I generally approve of, since there's enough predictable studio drivel going around already. Nevertheless, despite Verhoeven clearly putting his own stamp on Elle which makes it a rather unique final result, I still found it far from a satisfying movie. It's simply too rebellious for the sake of being rebellious. It's a strange and uncomfortable mix of a thriller, family drama and dark comedy, filled with wholly unsympathetic characters. It echoes Verhoeven's scandalous Dutch film Spetters, which saw the auteur heavily criticized and proved one of the prime reasons for him to switch from Holland to Hollywood (and a good choice that was!). However, that film was torn to shreds by critics, while 35 years later Elle is unanimously embraced. The times apparently have changed, but Verhoeven has not changed with them and continues to be an eternal provocateur. In the current political milieu, such an attitude is apparently rewarded. Just not by me. I appreciate Verhoevens refusal to change his style and stick to his (lack of) principles, but I much lament his cynicism. And though it seems the press doesn't share that perspective, I have a feeling many a regular audience member will agree with me upon seeing the strange shock that is Elle.

Today's Top-10: Audio Commentaries

Here's another first for me: a top-10 list. I had been tempted to do one for ages, but I never could find a (fairly) original subject. Eventually I settled on the topic of audio commentaries, which - though not unique - is not a commonly discussed subject, despite the wealth of informative anecdotes, first-hand experiences and overally funny stories they often contain. So that's what I decided to make a top-10 about, and this link will show you the result:

http://www.moviescene.nl/p/150432/top_10_audiocommentaren

It really was more a case of narrowing these ten movies down, than writing stuff about them down. For every movie I picked, there's three more that didn't make the cut. And of course this remains a subjective list, since it only covers audio commentaries I am familiar with (but fortunately there's still a lot of those!). I could of course have scoured the Web for popular commentaries, but I didn't want to be influenced too much by what I found, so undoubtedly there's a few terribly fascinating or notorious commentary tracks I missed out on, but that's not necessarily a bad thing, since other seasoned movie veterans can now patch in and name some more noteworthy commentaries, while I may likewise have pointed them in the right direction to expand their own knowledge. It makes top-10 lists a rather mutual process: either you wholly agree with my picks (unlikely), you disagree and point out material better suited in your opinion (which could be a learning curve for me), or you were not familiar with the ones I mentioned and decide to check them out for yourself. Everyone's a winner.

Incidentally, I did do some online checking in hindsight when my top-10 was done, and found out that many similiar lists include the delightful Tropic Thunder track. Guess that one comes reommended by more people than just me. You might want to watch that one then. Or more precisely, listen to it.

Basic Instinct

 Rating ****/*****, or 8/10

Paul Verhoeven took a break from science fiction in favour of directing two steamy sexy thrillers, one an almost instant genre classic, the other (Showgirls) not so much. The former is Basic Instinct, a successful hommage to Alfred Hitchcock's work, which deals with a cop with a sleazy past (Michael Douglas) investigating a homicide involving a beautiful femme fatale (Sharon Stone), only to fall under her spell while trying to determine whether she's the next target or actually the killer, in the process coming under the murderer's radar himself. A perfect mix of erotic tension and suspense, often simulated but so far still unsurpassed. The leg crossing scene where Stone is locked in an interrogation room with a bunch of male detectives and no panties on, yet still fully dominating events due to her brooding sexuality, has got to be one of the most (in)famous sequences of the last thirty years of movie making. Often accused of blatant homophobia, to my mind injustly. The movie contains one of the most memorable and most strongly tone-setting main themes ever, nigh omnipresent on those 'greatest movie themes' collection CDs, and deservedly so.

Starring: Michael Douglas, Sharon Stone, Jeanne Tripplehorn

Directed by Paul Verhoeven

USA: Carolco Pictures, 1992

Starship Troopers 2: Hero of the Federation

Rating: */*****, or 2/10

Meer van hetzelfde, maar dan minder

Het is nooit een goed teken als een populaire film die gewoon in de bioscoop draaide een vervolg krijgt dat direct op DVD uitgebracht wordt. Het geeft al meteen aan dat het nieuwe deel het niet haalt bij het originele product, en dat het louter om het geld te doen is: de studio hoopt wegens het succes van de voorganger nog wat extra poen uit diens naam te slepen voor diegenen die er meer van willen zien. Slechts zeer zelden zitten er bij films die 'direct-to-video' uitgebracht worden memorabele titels. Starship Troopers 2: Hero of the Federation kan hier helaas niet tot gerekend worden. De film is een belabberd vervolg op Paul Verhoevens spectaculaire sciencefiction-epos dat weliswaar meer van hetzelfde levert zoals te verwachten viel, maar niets dat het niveau van de vorige film evenaart, of überhaupt lang blijft hangen.

Verhoevens werk was een uitstekende terugkeer naar het sciencefictiongenre dat hem groot maakte aan de andere kant van de oceaan, waarin hij op satirische wijze een futuristische samenleving schetste doordrenkt van militarisme en totaal geloof in het heil van de staat ten koste van het individu. De film toonde een groep jongelui die zich enthousiast voor militaire dienst inschreef om het felbegeerde staatsburgerschap te verkrijgen en vervolgens in een grootschalige verwoestende oorlog tegen een ras van agressieve reuzen-insecten de ene gruwelijkheid na de andere beleefde. Desondanks verloren de tieners nooit het vertrouwen in het fascistische systeem, wat aangaf dat zij niet veel verschilden van de monsterlijke vijand die ook het belang van de soort boven alles stelde en zich vrijwillig naar de slachtbank begaf. Vergezeld van uitstekend effectenwerk en sensationele actiescènes leverde Verhoeven een controversiële satire af die bij vlagen even hilarisch als verbazingwekkend was.

Het zal niemand verrassen dat Verhoeven bedankte voor de eer het goedkopere tweede deel te draaien. Zoals niet ongebruikelijk is voor films die meteen naar de schappen van de videotheek verbannen worden is er niet eens een echte regisseur voor handen, maar is het werk uitbesteed aan iemand zonder regie-ervaring die tot voor kort op een andere afdeling van de filmindustrie werkzaam was. In dit geval heeft men 'visual effects supervisor' Phil Tippett ingeschakeld, die onder andere medeverantwoordelijk was voor de fantastische effecten in Star Wars en Robocop. Dat Tippett een aardige naam heeft qua special effects wil echter niet zeggen dat hij verstand heeft van regisseren. Maar het grote probleem van Starship Troopers 2 is niet de regie, maar het script, dat domweg van een deplorabel niveau is, hoewel het afkomstig is uit de pen van Ed Neumeier die ook het script van het eerste deel schreef.

De oorlog tegen de insecten gaat verbitterd door. Een militaire eenheid wordt overrompeld op een onherbergzame planeet en ziet zich genoodzaakt zich te verschansen in een recent verlaten en vervallen buitenpost. Daar treffen ze kapitein Dax (de norse Richard Burgi) aan, achtergelaten wegens de moord op een hogere officier, alsmede een andere groep soldaten. De slijmerige vijand blijft de manschappen lastig vallen waardoor ze genoodzaakt worden hun krachten te bundelen, maar al snel blijkt, volkomen voorspelbaar, dat het gevaar vanuit de eigen gelederen komt. Een nieuw soort insect heeft het gezelschap geïnfiltreerd met een dodelijk plan dat verstrekkende gevolgen kan hebben voor de hele mensheid. Uiteraard blijkt Dax niet de simpele moordenaar te zijn waar men hem voor hield maar vormt hij, samen met de stoere soldaat Sahara (de lieftallige Colleen Porch die haar mannetje staat tussen al het geweld), de laatste hoop op een goede afloop.

Wat levert Starship Troopers 2 dat Starship Troopers ons niet gaf? Helaas niet zoveel. Aangezien het plot zich grotendeels in de krappe ruimtes van de buitenpost afspeelt en het gevaar dit keer veel minder afkomstig is van monsterlijke spinnen en torren, maar vanuit andere mensen komt, is het niet verrassend dat de actie veel beperkter en minder imposant is dan in de voorganger het geval was. De setting wekt de clichématige indruk van het oude spookhuis waar de gestoorde moordenaar zijn slachtoffers één voor één opjaagt en afmaakt, en dat is eigenlijk precies wat er gebeurt, met smerig hakwerk dat past bij een dergelijk horrorscenario. Hoewel ook Verhoeven niet vies was van een beetje gore, ligt de nadruk er hier te stevig bovenop: spannend wordt het niet, wel ranzig. Eigenlijk voelen alleen de actiescènes aan het begin en einde van de film, als de protagonisten belaagd worden door hordes insecten, verwant aan de actie die Verhoeven ons voorschotelde. Vooruit, een paar blote borsten hier en daar passen ook wel in Verhoevens stijl.

Met een subtitel als 'Hero of the Federation' mogen we verwachten dat Starship Troopers 2 de satirische trend van het voorgaande deel volgt. Dat doet het ook, maar in mindere mate, en nergens zo bijtend of scherp als voorheen. De film plaatst vraagtekens bij de propaganda van het militaire apparaat omtrent het heldendom, wat volgens Dax inhoudt dat jonge mensen nodeloos opgeofferd worden in massale veldslagen die hen reduceert tot kanonnenvoer ter meerdere eer en glorie voor het systeem, als doel nieuwe rekruten aan te trekken om hetzelfde met hen te doen. Echter, zijn uiteindelijke eigen opoffering is wel degelijk voor een goede zaak, waardoor de boodschap van Starship Troopers 2 rond het thema heldendom in onduidelijkheid blijft steken.

Starship Troopers 2 heeft goede intenties en probeert de toeschouwer vergelijkbare waar als zijn voorganger te leveren, maar het starre script biedt daar helaas de ruimte niet voor. In plaats van epische sciencefiction en knallende actie resulteert de film in typisch bloederige horrormeuk, met een wel heel dun satirisch ondertoontje dat van weinig toegevoegde waarde blijkt. De effecten van dit vervolg zien er gelukkig nog redelijk acceptabel uit ondanks het geringe budget, zodat Tippets rol in deze productie niet helemaal zinloos is gebleken, maar als geheel is het niveau van Starship Troopers 2 op alle fronten minder dan van het origineel, waardoor de film amper de moeite waard is. Helaas heeft de ervaring ons geleerd dat zelfs meteen op video gedumpte, slappe aftreksels van films met naamsbekendheid doorgaans winst opleveren, wat studio's er zelden van weerhoudt hetzelfde kunstje te herhalen met een nog lager budget en uiteraard nog minder geslaagde resultaten. Liefhebbers van de eerste Starship Troopers kunnen dit vervolg daarom beter links laten liggen, wat hopelijk de studio laat zien dat we echt niet zitten te wachten op dit soort goedkope variaties op het thema.