Rating: *****/*****, or 9/10
Pixars
portie rat blijkt niet te versmaden
In een
tijd waarin Hollywood geobsedeerd is door remakes and sequels
is het goed te weten dat er tenminste nog één filmstudio is die
zich liever bezighoudt met het uitwerken van originele ideeën dan
schaamteloos recyclen, en daar bovendien elke keer opnieuw met vlag
en wimpel in slaagt. Als geen ander doet Pixar een frisse wind van
creativiteit door de filmindustrie waaien. De lijst met Pixars
successen groeit terecht gestaag en het einde van de triomftocht
lijkt nog lang niet in zicht. Ook Ratatouille, Pixars
nieuwste, mag zich zonder schaamte meten met de klassiekers van het
animatiegenre, inclusief de grootheden die Pixars producent Disney in
vroeger tijden maakte. Gezien het simpele maar merkwaardige
uitgangspunt van de film, een rat die kan koken, is dat zeker een
tour-de-force.
Rémy
(stem van Patton Oswalt), een rat van het platteland, voelt zich niet
thuis onder zijn soortgenoten. Terwijl zijn familieleden eten wat ze
te pakken kunnen krijgen gaat hij alleen voor hoogwaardig voedsel,
het liefst zelf bereid. De rol van ongedierte bevalt hem helemaal
niet, aangezien hij hierin zijn culinaire talenten niet kan uiten.
Bovendien loopt hij liever op twee poten zoals de mensen die hij
benijdt. Rémy droomt ervan een grote chef-kok te worden, ook al
lijkt een dergelijke positie niet weggelegd voor een parasitair
knaagdier als hijzelf. Echter, in Pixars wereld is alles mogelijk,
hoe onwaarschijnlijk ook. Dat Rémy zijn droom in vervulling zal zien
gaan is al direct te voorspellen, maar het is de lange weg naar dit
doel waar de film om draait dat Pixar ons zo geniaal voorschotelt.
Door
een samenloop van omstandigheden belandt Rémy in Parijs, de stad der
steden in culinaire kringen, bij het voormalig vijfsterren-restaurant
Gusteau's, dat haar vroegere glorie lang geleden verloren heeft
wegens de dood van haar chef-kok en het commerciëel uitputtende
wanbeleid van de nieuwe baas Skinner (met verve ingesproken door Ian
Holm, die zich hoorbaar van harte uitleeft in zijn rol als schurk).
Skinner verdient bakken geld door Gusteau's gerechten als
diepvriesmaaltijden te verkopen in plaats van nieuwe recepten te
ontwikkelen (onbewust of niet, een fraaie parallel met Pixars
cinematische kunst ten tijde van Hollywoods grote commerciele
uitverkoop). Rémy komt net op tijd om Gusteau's zoon Linguini
(Pixars vaste stemtalent Lou Romano) terzijde te staan: de klungelige
jongen heeft een hart van goud maar kan volstrekt niet koken. Ondanks
de enorme verschillen tussen beiden sluiten jongen en rat een
verbond: door op een bepaalde wijze aan zijn haren te trekken
bestuurt Rémy zijn vriend als een marionet en klimt de jongen op
naar de top. Samen creëert het duo de heerlijkste gerechten en trekt
Skinner aan het kortste eind, want ware kunst overwint de commercie
altijd, ongeacht de aard van het talent. Alleen Pixar komt
ongegeneerd weg met een dergelijk verhaal, zonder een greintje
storend moralisme.
Regisseur
Brad Bird, die eerder furore maakte met het al even briljante The
Incredibles, over de beslommeringen van een gezin superhelden,
weet ook van deze onwaarschijnlijke premisse een modern meesterwerk
te maken dat niet alleen een feest is voor de kleintjes maar, zoals
het Pixar betaamt, ook voor volwassenen een uitstekend avondje uit
vormt. Met een flinke dosis humor en een hoogwaardige animatiestijl
houdt Bird de vaart erin, maar verliest daarbij de personages geen
moment uit het oog, waardoor we ten allen tijde meeleven met de rat,
de jongen, en het gezelschap aan kleurrijke figuren (zowel ratten als
mensen) dat hun wereld bevolkt.
Bird
weet in een enkele korte scène een personage zo compleet mogelijk
uit te diepen en een volkomen geloofwaardige hoeveelheid
karakterontwikkeling mee te geven: mede hierin ligt het genie achter
Ratatouille, zo niet Pixar an sich. Een voortreffelijk
voorbeeld vormt de flashback van de starre culinaire criticus Anton
Ego (Oscarwinnaar Peter O'Toole leeft zich vol genoegen uit als diens
stem) die er een levensdoel van heeft gemaakt talentvolle chefs de
grond in te boren. Na slechts een klein hapje ratatouille (want het
gerecht zelf ontbreekt uiteraard niet) duiken we ver zijn verleden in
en zien we hoe hij als kleine jongen van zijn liefdevolle moeder
hetzelfde eten voorgeschoteld kreeg, na van zijn fiets gevallen te
zijn en zijn knie te hebben geschaafd. Zoals de ijskoude recensent
smelt na een hap van Rémy's kookkunst, kan zelfs de meest cynische
kijker de film dankzij dergelijke briljante scènes niet versmaden.
Ratatouille
kan direct geschaard worden onder het beste dat Pixar vervaardigd
heeft, alsmede onder de beste films van het jaar (de Oscar voor beste
animatie hebben ze zonder twijfel al in hun zak). De film smaakt
simpelweg naar meer, en hopelijk zijn ook de volgende maaltijden die
Pixar ons serveert van dezelfde uitmuntende kwaliteit.
